Ans Schalkx

Thema: verbinding.

“Kunst betovert mij…”

Zo voel ik dat, en dat geeft wel een idee van wat het met mij doet. Toen ik als gastconservator op zoek ging naar afbeeldingen die mij raakten, kwam ik uit op het woord Verbinding. Het grappige is dat ik me altijd een verbinder heb gevoeld.

Als bibliothecaris was ik een intermediair tussen mens en boeken, bij de Kunstuitleen tussen mens en kunstwerken. Zo ervaarde ik dat ook in de periode dat ik vaak in Molenschot kwam. Want als mensen niet naar de bieb konden komen, bracht ik de boeken naar hen toe.

In alle werken die ik uitkoos, speelt verbinding een essentiële rol. Tussen mensen, tussen de mens en zijn omgeving, tussen dieren. Een ets, van Gea Karhof, verbeeldt in mijn ogen de verbinding tussen verschillende werelden, tussen verleden en heden, tussen volkeren. Je ziet figuren uit de mythologie, maar ook Batman en Mickey Mouse.

Het middenstuk lijkt een oude wereldkaart die zij er in spiegelschrift met de hand heeft ingetekend. Ik vind het een hele mooie prent: er valt zoveel in te ontdekken.
Als je zo intensief kunstwerken bekijkt, gebeurt er van alles met je. Dit proces is voor mij echt een ontdekking. Ik ga ook zeker suppoosten: het lijkt mij ontzettend leuk om tussen de mensen te gaan staan en een toelichting te geven.’

Bob Gijsberts

Thema: reizen en cultuur.

“Ik begin met een trein, zodat je denkt: we gaan reizen.”

‘Je kunt beter één mijl reizen dan duizend boeken lezen, zei de Chinese wijsgeer Confucius ooit. Dat klopt, vind ik. Door te reizen ontwikkel je je. Reizen en cultuur vond ik een goed thema voor mijn pop-upwand.

Na de HBS ging ik varen omdat ik niet wist wat ik wilde. Op mijn achttiende liep ik al rond in steden als New York, Buenos Aires en Rio de Janeiro. In het begin vond ik alles maar vreemd, tot ik kerken, musea en stations binnenging en me verdiepte in wat ik zag.

Toen ik later voor het World Trade Centre in Amsterdam ging werken, werd ik voor concerten en openingen van musea uitgenodigd. Hoe meer je met kunst in aanraking komt en erover leest, hoe interessanter het wordt. Daarom studeerde ik na mijn pensioen cultuurwetenschappen aan de Open Universiteit.

Bij de kunstwerken die ik als gastconservator selecteerde, dacht ik aan de mensen die hier wonen. Te abstract werk begrijpen zij niet en het gaat niet alleen om wat ik mooi vind. Ik begin met een trein die over een brug ratelt, zodat je denkt: we gaan reizen. Daarna zie je landschappen, stedengezichten, een strand, allemaal kleurrijk. Het meest abstracte werk toont een weerspiegeling van land op water, want dat zie je als je met een schip langs de kust vaart.’

Harry Schilder

Thema: gerichte chaos.

“Je ziet niet één wereld, het zijn er meer.”

‘Onder het pseudoniem (Harry) Bloyd ben ik sinds 1991 als kunstenaar actief. Ik publiceerde gedichtenbundels, fotoboeken en componeerde muziek voor klassieke gitaar. Ook exposeerde ik regelmatig, vorig jaar nog in Artishock.

Vier jaar geleden kreeg ik een hersenbloeding, waardoor ik mijn baan als ontwerper railbeveiliging kwijtraakte en in een uitkering belandde. Ook gitaarspelen lukt niet meer, zodat ik nu alleen nog schrijf en fotografeer.

Ik vergelijk tijdperken met seizoenen. Tussen zomer en winter en winter en zomer zitten de herfst en lente. Dat zijn periodes van overgang waarin niet alles duidelijk is en elementen van verschillende seizoenen in elkaar overgaan. Het tijdperk waarin wij leven vergelijk ik met de periode van 200 – 600 na Christus: de herfsttij van onze westerse beschaving met onder andere volksverhuizingen, vermaak en erotiek.

Mijn thema is Gerichte chaos en ik koos voor kunstenaars die volgens mij via meerdere beelden of gelaagdheid in de kunstwerken overgang tot uitdrukking brengen. Zodat je denkt: waar kijk ik toch naar? Neem bijvoorbeeld het schilderij van Peter van den Akker: je ziet niet één wereld, het zijn er meer. En het object van het ei met benen: wat is het toch? Ook het surrealistische in het werk van Peter van Oostzanen vind ik sterk, omdat daarin fantasie en realisme samenkomen.’

Helen Weeda

Thema: Durf.

“Ik kan ontroerd raken van kunst.”

Helen Weeda is creatief therapeut en werkte twee jaar geleden mee aan het Pop-up Museum SMAAK in Amersfoort in het Pieter Blokland-huis. ,,Molenschot is volkomen anders dan SMAAK”, vertelt Helen.

,,De inrichting is anders, de kunst hangt in de gangen. Het is wat nieuws voor Soest en daarom doe ik ook mee als gastconservator. Ik zie er naar uit, ik vind het vooral heel leuk om andere mensen te ontmoeten.”

Helen is benieuwd naar de reacties van de bezoekers van het Pop-up museum in Soest. ,,Mijn collectie is heel divers en tweeledig. De gangen moeten fleurig gehouden worden, somberheid heb ik vermeden voor het Pop-up museum. Abstracte kunst is mooi en dan met vrolijke kleuren. Ik heb mijn collectie ‘Durf’ genoemd. Moderne kunst is de durf van de kunstenaar.”

,Wanneer de bezoekers behoefte aan uitleg hebben dan geef ik die graag. Reacties kunnen zo wisselend zijn. Kunst is een subjectief iets. Wat voor de een prachtig is, zegt de ander niets. Dat mag en dat is juist het mooie van kunst. Ik kan ontroerd raken van kunst, dan sta ik voor een schilderij en barst ik zomaar in huilen uit.”
Een maand lang creativiteit in de gangen van Molenschot is ook voor kunstliefhebber Helen iets om naar uit te kijken. Zij verheugt zich dan ook op het Pop-up Museum. ,,Het uitzoeken van de werken, het ophangen en vervolgens het contact met de mensen, dat is iets om je op te verheugen. Ik hoop en verwacht dat er veel belangstellenden komen en dat mensen enthousiast voor kunst worden gemaakt. Dat het museum in Molenschot is vind ik een mooie symboliek. Zo wordt het verzorgingshuis een onderdeel van het gemeenschappelijk leven.”

,,Wanneer de bezoekers behoefte aan uitleg hebben dan geef ik die graag. Reacties kunnen zo wisselend zijn. Kunst is een subjectief iets. Wat voor de een prachtig is, zegt de ander niets. Dat mag en dat is juist het mooie van kunst. Ik kan ontroerd raken van kunst, dan sta ik voor een schilderij en barst ik zomaar in huilen uit.”

Een maand lang creativiteit in de gangen van Molenschot is ook voor kunstliefhebber Helen iets om naar uit te kijken. Zij verheugt zich dan ook op het Pop-up museum. ,,Het uitzoeken van de werken, het ophangen en vervolgens het contact met de mensen, dat is iets om je op te verheugen. Ik hoop en verwacht dat er veel belangstellenden komen en dat mensen enthousiast voor kunst worden gemaakt. Dat het museum in Molenschot is vind ik een mooie symboliek. Zo wordt het verzorgingshuis een onderdeel van het gemeenschappelijk leven. ”



Hennie van der Hammen

Thema: beweging.

“Ik val op kunstwerken waar beweging in zit.”

‘Omdat ik altijd muziek in mijn hoofd heb, had ik als thema Muziek willen kiezen. Maar al zoekende vond ik daar geen interessant werk bij. Toen ik bij de Kunstuitleen keek wat er zoal was, kwam ik erachter dat ik op kunstwerken val waar beweging in zit. En gaandeweg besloot ik dat dat mijn thema moest worden.

Vroeger heb ik zelf ook geschilderd. Aanvankelijk vooral landschappelijke onderwerpen, maar later ontdekte ik dat ik een voorkeur heb voor het abstracte. Op figuratief werk raak ik sneller uitgekeken. Daarom heb ik als gastconservator ook voornamelijk abstract werk gekozen.

Bij het ene kunstwerk zorgt de schilderstijl voor beweging, bij het andere zit het in het onderwerp. Zo heb ik ook wat organische, bloemachtige werken gekozen, omdat alles wat groeit in beweging is. In mijn laatste doek zou je de achterkant van een wegrijdende auto kunnen zien. Dat lijkt mij een mooie afsluiting.

Beweging past bij mij. Tot mijn 20-ste volgde ik muziek- en balletlessen, klassiek, modern en jazz. Tegenwoordig zing ik in drie koren en doe ik allerlei vrijwilligerswerk.
Opvallend is ook dat de kleur oranje vaak bij mij terugkeert. Niet alleen in vrijwel alle schilderijen die ik voor het Pop-up museum uitkoos, maar ook in mijn kleding. Bovendien werk ik bij Oranje: zondags ben ik vrijwilliger bij Paleis Soestdijk.’



Jaap Heijnis

Thema: balans.

“Gewoon omdat rood een mooie kleur is.”

‘Mijn weg liep via mijn hoofd. Ik kom uit de wereld van analyse en argumentatie. Ik promoveerde, kreeg een baan op niveau, maar het gevoel ontbrak. Dat ging lang goed, want ik kon kritisch denken en mijn mening met rede omkleden.

Maar acht jaar geleden raakte ik geheel uit balans. Tegenwoordig probeer ik te leren dat ik niet alles hoef te beargumenteren. Als ik een rood schilderij mooi vind, misschien wel omdat ik rood een mooie kleur vind, dan is dat goed.

Het gastconservatorschap heb ik op mijn eigen manier ingevuld. Als thema koos ik Balans, want daar gaat mijn leven op dit moment over. Gewoon kijken en geen oordeel hebben. De kunstwerken koos ik vrij snel uit omdat ik er niet teveel over wilde nadenken. Waarom ik iets mooi vind, leg ik naast mij neer, anders krijg je een verhaal dat er nauwelijks toedoet. Hoe je iets ervaart is afhankelijk van zoveel factoren, onder andere van je emoties op dat moment.

Als ik iets mooi vond, koos ik het. Punt. Het was een ontdekking dat ik redelijk snel kon kiezen, terwijl ik dacht een probleem te hebben met kiezen. Als de bewoners of bezoekers van Molenschot zien wat ik zie, is dat mooi, maar dat vind ik geen noodzaak. Bij kunst draait het om: wat doet het met mij. Ik zoek de emotie en dat moet een wisselwerking zijn met mezelf.’

Johan Jansen

Thema: oorsprong.

“De schoonheid van toeval en verval.”

‘Als klein kind boetseerde en tekende ik al veel en van beroep ben ik grafisch ontwerper. Ik ontwierp verpakkingen en huisstijlen voor onder andere Douwe Egberts en later begon ik voor mezelf.

Ik verwachtte dat wij als gastconservatoren een verbinding zouden moeten leggen tussen de binnen- en buitenwereld van de bewoners hier, maar we mochten echt ons eigen thema kiezen. Ik kwam uit op Oorsprong: waar komen dingen vandaan en waarnaar verdwijnen ze weer? Verval, vernietiging en wat daaruit kan voortkomen, vind ik een spannend thema. Dat speelt nu in onze wereld, maar ook in de natuur is het een doorlopend proces: verval en nieuw leven. Toch viel het tegen om daar kunstwerken bij te vinden.

In Hilversum trof ik een majestueus werk van John Konijn. Het verbeeldt iets kleins, onkruid tussen tegels, maar dat maakt hij dan wel twee meter. Alsof hij wil zeggen: kijk naar de kleine dingen in de wereld en in de natuur. Het plantje ziet er niet meer zo mooi uit, de vergankelijkheid straalt er vanaf. In de beelden, kleuren en volgorde probeer ik de door mij gekozen kunstwerken elkaar te laten versterken.

Abstract-figuratieve kunst heeft mijn voorkeur. Wat ik uitkoos, zou bij ons thuis kunnen hangen. Ik vind dat je er een verhaal uit kunt afleiden, maar er zijn vast ook veel mensen die zich afvragen: wat is dit?’

Kees Boerkoel

Thema: vrolijkheid.

“Ik hoef niet alle details te zien.”

‘De mensen die hier wonen, hebben vrolijkheid nodig, wat meer spanning. Zorginstellingen hebben een somber imago en er hangt vaak wat vlakke kunst. Dat wil ik doorbreken. Ik verwacht dat kleur en opfleuring het hier goed zal doen. Daarom koos ik ook voor aansprekende kleuren.

Mijn thema sluit daarbij aan: vrolijkheid. Ik ben altijd een vrij impulsieve kunstkoper geweest. Bij ons thuis hangen aardig wat schilderijen. Ik kocht kunst als iets me aansprak, als ik dacht: dat is mooi.

Voor mijn keuze keek ik eerst naar de kunstwerken in mijn eigen huis. Sommige schilderijen zijn enigszins abstract. Enigszins hoor, het is niet zo dat ik alle details moet zien, maar ik wil ook niet denken: dat kan mijn kleinkind ook. Ik wil graag kunnen zien wat het voorstelt, wat de schilder bedoelde. Ook de sfeer en de kleuren moeten me aanspreken.

Zo ben ik ook te werk gegaan als gastconservator. Al met al ben ik enkele dagen bezig geweest met uitzoeken. Alle doeken passen in mijn thema. En dat past weer bij mij, want ik heb een positieve levensinstelling.’

Marijke Kemp

Thema: verbinding.

“Van elkaars cultuur genieten en leren; zo ontstaan de mooiste dingen…”

Marijke Kemp hoopt op en verwacht een mooie en leuke expositie in het Pop-up museum. ,,Zelf ben ik er helaas niet”, vertelt de gastconservator. ,,Ik ga naar mijn dochter in Amerika, ook iets om naar uit te kijken. Toch wilde ik meewerken om de expositie tot stand te brengen. Dat is beter dan helemaal niet meedoen.”

Marijke was tot voor kort directeur van Kunstmagneetschool De Egelantier en heeft vanzelfsprekend veel affiniteit met kunst. ,,Kunst is voor mij heel breed. Ik kan genieten van impressionisme, daar kan je veel gevoelens in terugvinden. De nieuwe stijl van een kunstenaar als David Hockney kan mij verrassen. Kunst waarbij je weg kunt dromen, voor mij is dat erg mooi.”

Volgens Marijke is kunst meer dan alleen genieten. ,,Kunst is stimulans voor je hersenen en zorgt voor herleven van mooie herinneringen en blijdschap. Dat het Pop-up museum juist in een verzorgingshuis wordt gehouden is daarom zo mooi. Met de leerlingen van de Egelantier hebben wij onlangs een expositie in Molenschot gehouden waar ouderen door onze leerlingen geportretteerd zijn.

Het is leuk om aan de hand van een thema mee te werken aan de expositie. Zo kies je kunstwerken die je niet direct thuis zou ophangen. Ik koos voor verbinding in de breedste zin van het woord. Dus verbinding met jezelf, familie, vrienden, maar ook verbinding tussen mensen van oud tot jong en verschillende culturen via muziek , kunst en natuur.”

Het dynamische van kunst, de voortdurende verandering, kan Marijke verrassen en verwonderen. ,,Ik ben met de kerst samen met de kinderen naar een moderne uitvoering van De Notenkraker gegaan. Ik wist vooraf niet dat het een moderne versie zou zijn. Gelukkig niet, anders was ik niet gegaan. Nu werd ik verrast door een geweldig origineel ballet. Dat is wat kunst met je kan doen. Ik heb veertig jaar in het Smitsveen gewerkt en daar heb ik gemerkt dat integratie bevorderd wordt door kunst en ik heb mogen ervaren dat klassieke muziek kan ontroeren, van kleuter tot groep 8.”


Marijke Roest

Thema: kunst waar ik warm van word.

“Ik ruik de zee, hoor het water ruisen; ik voel de warme zomerdag.”

Marijke Roest heeft veel met beweging. Daartoe liet zij zich in eerste instantie inspireren bij haar keuze als gastconservator. ,,Ik ben beweegmakelaar. Het is mijn taak om mensen weer in beweging te krijgen. Daarom heb ik gezocht naar kunst waar beweging in zit. Echter ik liet mij te veel leiden door het thema.”

Marijke besloot om het roer om te gooien. ,,Ik ging voor kunst waar ik blij en warm van word. Mijn smaak is wat dat betreft heel breed. Ik hou van surrealistisch tot een mooie pentekening van Beatrix en alles wat daar tussenin zit. Kleurrijk en grof, gezichten en mensen. Ik realiseerde mij dat in veel van de uitgezochte werken voornamelijk vrouwen afgebeeld zijn. Mijn keuze is niet vanuit een thema. Ik heb gekozen wat ik mooi vond.”

Het werk van de Mexicaanse kunstenares Frida Kahlo (1907-1954) kan Marijke ontroeren. ,,Het verhaal van Kahlo die een ernstig ongeluk kreeg op haar 18de is bekend. Haar werk karakteriseert zich door de vrolijke kleuren. Misschien voel ik ook connectie met haar, omdat ik zelf ook ooit een ernstig ongeluk heb gehad.”

Haar dagelijkse taak als beweegmakelaar is om mensen van de bank af krijgen en hun inspireren om te bewegen. Volgens Marijke heeft die taak veel connectie met kunst. ,,Ik moet mensen andere inzichten tonen. Bijvoorbeeld laten inzien dat wandelen goed is voor je geest en je lichaam. Dat is maar een voorbeeld hoe bewegen een mens kan helpen. Kunst laat mensen ook andere inzichten zien. Ik ben ervan overtuigd dat kunst en muziek goed zijn voor je geestelijk welzijn.”

De expositie in het Pop-up museum in Molenschot kan mensen ook letterlijk in beweging krijgen. ,,Pak de fiets of ga wandelen en kom genieten van de kunst in Molenschot. Daar is geen stopwatch of stappenteller voor nodig.”